معرفی وشناخت شخصیت های موجود در تاریخ بیهقی، بررسی خصوصیات روحی و روانی آنها به دانشجویان رشته ی ادبیات فارسی و علاقه مندان به آن- قسمت ۲

۵-۸-۲٫رام روز …………………………… …………………………………………………۱۲۴
۵-۸-۳٫جشن سده …………………………… ……………………………………………….۱۳۱
۵-۸-۴٫نوروز…………………………… …………………………………………………..۱۳۴
۵-۹٫خلعت بخشیدن …………………………… …………………………………………….۱۴۰
۵-۹-۱٫خلعت امیر…………………………… ……………………………………………….۱۴۱
۵-۹-۲٫خلعت امیرزادگان………………………….. ………………………………………..۱۴۱
۵-۹-۳٫خلعت وزیر………………………….. ………………………………………………۱۴۳
۵-۹-۴٫خلعت سپهسالاری وکدخدایی…………………………… ……………………………۱۴۵
۵-۹-۵٫خلعت حاجبی وندیمی…………………………… …………………………………….۱۴۶
۵-۹-۶٫خلعت رسول…………………………… ……………………………………………..۱۴۷
۵-۹-۷٫خلعت افرادمتفرقه…………………………… ………………………………………..۱۴۸
۵-۱۰٫گروه های مذهبی…………………………… …………………………………………..۱۴۹
۵-۱۰-۱٫سنی(قضات) …………………………… ……………………………………………۱۵۲
۵-۱۰-۲٫کرامیه وتلقی های گوناگون دیگر…………………………… ………………………۱۵۴
۵-۱۰-۳٫تصوف…………………………… …………………………………………………..۱۵۶
۵-۱۱٫مجازات کردن…………………………… ………………………………………………۱۵۸
۵-۱۲٫معرفی شخصیتهای مهم اجتماعی-سیاسی…………………………… ………………..۱۶۰
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
۵-۱۲-۱بوسهل زوزنی…………………………… ……………………………………………۱۶۰
۵-۱۲-۲٫آلتونتاش…………………………… ………………………………………………….۱۶۴
۵-۱۲-۳٫شخصیت آلتونتاش ازنظرمولف…………………………… ………………………..۱۶۶
۵-۱۲-۴٫ابونصر-ابی نصربن مشکان…………………………… …………………………..۱۶۹
۵-۱۲-۵٫ابوالقاسم کثیر(خواجه بوالقاسم کثیر) …………………………… …………………۱۷۰
۵-۱۲-۶٫ابوالنجم ایاز…………………………… …………………………………………….۱۷۲
۵-۱۲-۷٫ابوعبدالله حسین بن علی میکائیل …………………………… ………………………۱۷۴
۵-۱۲-۸٫احمدبن علی میکالی …………………………… …………………………………….۱۷۶
۵-۱۲-۹٫احمدبن حسن میمندی…………………………… ……………………………………۱۷۸
۵-۱۲-۱۰٫امیرحسنک…………………………… …………………………………………….۱۸۵
۵-۱۲-۱۰٫ابوالقاسم اسکافی(دبیر) …………………………… ………………………………۱۸۷
۵-۱۲٫زنان…………………………… …………………………………………………………۱۸۹
۵-۱۲-۱٫زنان-اسماء…………………………… ………………………………………………۱۸۹
۵-۱۲-۲٫حره ختلی…………………………… ……………………………………………….۱۹۰
۵-۱۳٫معماری یابافت شهری…………………………… …………………………………….۱۹۴
۵-۱۳-۱٫بازار…………………………… ……………………………………………………۲۰۰
۵-۱۳-۲٫محله…………………………… ……………………………………………………۲۰۲
۵-۱۳-۳٫مسجد…………………………… ………………………………………………….۲۰۴

 

چکیده
تاریخ بیهقی دربین تاریخ هایی که در زبان فارسی در این هزار سال نوشته شده است ،یکی از شگفتیها است از امتیاز های متعدد این کتاب ،ذکر احوال شخصیت هایی که در تاریخ بیهقی تاریخ ساز بوده اندو شهر خویش را رنگ وبویی خاص بخشیده اند وچگونگی برپایی جشن های ملی و مذهبی ،آیین هایی چون دستگیری ومجازات واعدام ،آیین خلعت ،تعزیت ،آیین ازدواج و…راکه تصاویری از عادات ،رفتارها وسنت آن روز گار رادر خود منعکس ساخته است ونمودار میزان تمدن وفرهنگ آن قوم وملت را بیان میدارد که شرح آنها به کرات در این تاریخ آمده است بنابراین برای آشنایی بیشتر خوانندگان با این رسم ها وعادت ها پایان نامه ی حاضر را در پنج فصل تنظیم نمودم لذا اغلب کسانی که با تاریخ بیهقی سر وکار دارند ودانش پزوهانی که میخواهند جرعه ای از دریای این کتاب بنوشند اگر با این موضوع آشنا نباشند قطعا برایشان دچار مشکل خواهند شد امید که توانسته باشیم در این راستا گامی هر چند کوچک برداشته باشیم .
واژه های کلیدی شهر ،شهروندی ،جامعه شناسی ،آداب ورسوم ،تاریخ بیهقی
فصل اول
کلیات
۱-۱٫مقدمه :
تاریخ بیهقی اثر بسیار گران ابوالفل محمد بن حسین بیهقی، دبیر و تاریخ نگار چیره دست است. زبان شیرین و دلنشین او در توصیف گفتار و کردار شخصیت ها ما را به خود جذب می کند; زیرا وی تاریخ خود را در عین حقیقت پژوهی و نمایش حقایق به صورت رمانی بسیار گیرا و دل چسب نگاشته است. به طوری که وقتی کسی هر قسمت از آن را می خواند ، مثل آن است که داستانی را از نظر می گذارند و میل ندارد تا آن را به پایان نرسانده از دست بنهد. شیوه ی نویسنده در این کتاب منحصر به فرد است. او با قلم موثر خود جان خواننده را می نوازد.
آن گاه که محمود و مسعود غزنوی مشغول حکمرانی و کشور گشایی های خود بودند و اوج شکوه و قدرت سلطنت خاندان غزنوی را به نمایش می گذاشتند، نویسنده ای توانا، کردار ها ، رفتار ها و عادات این سلاطین و به خصوص مسعود و رجال دربار را زیر نظر گرفته بود و آرام آرام در گوشه یی در ضمن نگارش تاریخ مشهور خود به بسیاری از آیین های مرسوم آن عصر و سیر ملوک اشاره کرده است. کتاب او علاوه بر ارزش تاریخی و ادبی بسیاری که دارد آیینه ای است که تصاویری از عادات ، رفتارها و سنت های آن روزگار را در خود منعکس ساخته است، عادات و سنت ها و رفتاری که در واقع بخشی از فرهنگ ملت ایران به شمار می آید.
بسیاری از این آیین ها و سنت ها، فرهنگ کهن ایران پیش از اسلام و منشاء برخی دیگر فرهنگ اسلامی است، آیین هایی چون، خطبه خواندن، مجالس بار، رسم پذیرش مشاغل مهم دولتی، حضور غلامان و حاجبان و پرده داران و … در درگاه ،آیین لشکری ، چکونگی دستگیری و مجازت، رسم شراب نوشی ، سفرهای سلطانی و آیین خلعت بخشیدن، آذین بندی شهرها، رسم عزاداری، جشن های نوروز و مهرگان و سده … .
پاره ای از آداب و رسوم دوره بیهقی با گذشت زمان از میان رفته است همانند برخی از آداب مجالس بار، آیین های لشکری و غیره که بعضی از آنها هنوز در میان مردم ما رایج است، همانند آذین بستن، مراسم جشن های ملی و اسلامی و غیره است.
اما باید دانست که مقصود از جامعه شهری و شهرنشین در این تحقیق تنها جشن و آیین های مرسوم دوره ی غزنویان نیست بلکه عادات و رفتارها و هنجارهای متداول میان درباریان و لشکریان، سبک و معماری، بافت شهری آنان ، مجازات ها، جامعه شناسی زن و ازدواج ها نیز منظور نظر بوده است که شناخت آنها در فهم متون ادبی دوره غزنوی و حتّی دوره های بعد سودمند است و از طریق آشنایی و مقایسه ی آنها با آداب و سنت های روزگاران بعد، چگونگی زندگی و نحوه رفتار و کردار مردمان و ملوک پیشین به خوبی بر خواننده روشن می گردد.
در تاریخ بیهقی شهر مکانی بود که در عین واقعیت و عینیت از حقیقت و ذهنیتی نشان داشت که در ورای چهره ی ظاهری آن رخ پنهان کرده بود. شهر ایرانی شهری است مملو از زندگی، پر از خاطره و سرشار از واقعه و حادثه. از این سبب شهر ایرانی خود عالمی می گردد کامل که سایه ای است از عالمی دیگر، اقلیمی می شود گسترده که نشان از دیگر اقلیم نادیده را داشت.با چنین برداشت و تعبیری از سیر تحول و تطور سبک و شیوه فرایند شهر نشینی ، شهر گرایی و شهر سازی در تاریخ بیهقی این پایان نامه در …. فصل تنظیم نمودم.
۱-۲٫بیان مسئله:
واژه ی جامعه شناسی شیوه های نگرش و واکنش نوینی را در برخورد با سیمای پیوسته متغیر اجتماعی برایمان فراهم می آورد و تاریخ بیهقی گزارش دقیقی از حوادث و مسائل تاریخی است که ماجراها و رویدادها حول محور کردار و عملکرد شخصیت هایی چون سلطان محمود غزنوی، سلطان مسعود غزنوی، بوسهل زوزنی، ابوحنیفه اسکافی (فقیه و دانشمند) حسنک وزیر (وزیر سلطان محمود) و … که در حقیقت تاریخ بیهقی در سی مجلد نوشته شده و ما بر فراوانی شخصیتها روبرو هستیم.
۱-۳٫پیشینه تحقیق:
جامعه شناسی شهری کلیه مسایل اجتماعی شهرنشینی رادر بر خواهد گرفت. یکی از واقعیت های سیاسی را بطه ریخت جامعه با سایر واقعیتهای اجتماعی است و کتاب های زیادی وجود دارد که به این مسئله توجه نموده و صحبت شده ولی باتوجه به تحقیقات صورت گرفته جامعه شهری و شهروند در تاریخ بیهقی مورد بی مهری قرار گرفته و کمتر به ان توجه شده به همین دلیل بر آن شدم که موضوع رساله ام راجامعه شهری و شهروند در تاریخ بیهقی انتخاب کنم .
۱-۴٫ضرورت تحقیق
دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی بیشترین بهره را از این پژوهش خواهند برد و با یک اثر تاریخی وشخصیت های آن به خوبی آشنا خواهندشد.
۱-۵٫اهداف تحقیق :
الف: معرفی وشناخت شخصیت های موجود در تاریخ بیهقی، بررسی خصوصیات روحی و روانی آنها به دانشجویان رشته ی ادبیات فارسی و علاقه مندان به آن.
ب: دیگر اینکه بعضی از شخصیت های تاریخ بیهقی به مرور زمان به فراموشی سپرده شده اند و در این تحقیق سعی بر آن است تا اطلاعاتی در مورد این اشخاص و اهداف انسانی و یا
غیر انسانی آنها بیان شود.
ج: سعی بر آن است تاریخ خود را در عین حقیقت پژوهی و نمایش حقایق به صورت رمانی نگاشته را بشناسانیم.
۱-۶٫سوالات تحقیق
۱٫جامعه شهری و شهروند درتاریخ بیهقی چگونه است؟
۲٫جامعه شناسی تاریخ بیهقی و شاخصهای جامعه شناسی در تاریخ بیهقی کدامند؟
۳٫شخصیتهای اجتماعی-سیاسی و ویژگی های آنها رادرتاریخ بیهقی رابیان نمائید؟
۴٫رابطه جامعه شناسی و فرهنگ عامه باتاریخ بیهقی چگونه است؟
۱-۷٫فرضیات تحقیق
الف: با تحلیل جامعه شهری و شهرونددر این تحقیق به ما کمک
می شودکه با اشخاص، روحیات و رفتار آنها آشنا شویم.
ب: تاریخ بیهقی کتاب اخلاقی و پند آموز است متضمن اخلاقی فردی و اجتماعی است.
ج: شخصیت های اجتماعی-سیاسی درتاریخ بیهقی بخوبی تحلیل و معرفی شده اند.

 

Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *